home
Ellen Copini
“Mediator in strafzaken”Ellen Copini

Geslaagd!

Recent heb ik de specialisatieopleiding Mediator in strafzaken afgerond. De cursus is eigenlijk niet beperkt tot strafzaken; het gaat om herstelrecht en dat is ook toepasbaar in andere conflicten.

Mediation in strafzaken bestaat al eeuwen

Ik dacht heel modern bezig te zijn met mediation in strafzaken, maar de lezing van mr. J. Claessen herinnerde mij eraan, dat het strafrecht tot en met de middeleeuwen herstelrecht was. De Overheid kwam er niet aan te pas. Misdaad gold als een intermenselijk conflict, dat de vrede verstoort. Het was aan de vredeverstoorder zelf om de oorspronkelijke vrede weer te herstellen, primair door schadevergoeding, secundair door wraakneming (oog om oog). De conflictpartijen onderhandelden zelf. Voor een klap werden bv 6 geiten geleverd. Pas na de middeleeuwen werd misdaad gezien als aantasting van de maatschappelijke orde en het gezag van de vorst. Misdaad was toen geen privé aangelegenheid meer, maar een exclusieve zaak van de Staat.

Herstelrecht

Tijdens de cursus zijn een aantal heftige strafzaken getoond, waarin mediation toch bleek te werken. Het gaat om herstelrecht. Herstel in de zin van: “ruimte maken voor een gesprek over de gevolgen van een gebeurtenis, verantwoordelijkheid nemen voor wat je hebt gedaan, meedoen aan herstel van aangerichte schade en praten over de mogelijkheid om een nieuwe wending te geven aan de toekomst”.

Een mooi proces, dat zowel helend kan zijn voor het slachtoffer maar ook voor de verdachte. Onderzoek naar de ervaringen met mediation in strafzaken heeft uitgewezen, dat het uitspreken van angst/woede door het slachtoffer en schaamtegevoelens door de dader rust kunnen brengen bij beide personen. Door het uitwisselen van de redenen/oorzaak van het misdrijf kan begrip ontstaan en daarmee mogelijkheden voor verandering en herstel. Ook blijkt dat personen, die aan mediation mee hebben gedaan, zelf vertrouwen en de zelfregie terugkrijgen, omdat zij in het gesprek ervaren dat zij invloed hebben op de veranderde (morele) gevoelens van de ander. En in de gesprekken kan recht worden gedaan door excuses te maken en kunnen herstelafspraken worden gemaakt.

Enkele cijfers

Uit onderzoek naar mediations die in 2017 zijn verwezen in het kader van een pilot bleek maar liefst 75% van de mediations met succes te kunnen worden afgesloten. In die mediations hebben partijen volledige overeenstemming bereikt. In nog eens 20% van de gevallen werd in ieder geval ook gedeeltelijke overeenstemming bereikt. Daarmee heeft de mediation in strafzaken zijn nut zeker bewezen!

 

 

Boddaert Advocaten