home
Ellen Copini
“Hersenletsel heb je niet alleen”Ellen Copini

Hersenletsel heb je niet alleen

Ik denk nog wel eens aan een echtpaar, dat ik een paar jaar geleden heb bijgestaan. Ik noem ze maar even Marjan en Peter. Een vlot stel, net gepensioneerd. Drie volwassen kinderen en vier kleinkinderen, waarop zij twee dagen in de week mochten passen. Zij hielden van fietsen. Zo ook op die bewuste vrijdagochtend. Het was druk op de weg. Zij fietsten achter elkaar. Mogelijk was de automobilist door de drukte aan de overkant van de weg even afgeleid. Hij raakte Marjan licht tegen de achterkant van haar fiets. Het ging allemaal niet hard, maar Marjan raakte hierdoor uit balans en smakte tegen het asfalt met haar hoofd op de stoeprand. Hierdoor liep zij ernstig letsel aan haar hoofd op.

Coma

Het eerste contact had ik met één van de zonen van Peter en Marjan. Zijn moeder lag in coma en zijn vader was vrijwel de gehele dag bij haar in het ziekenhuis. Na een aantal weken belde de zoon opnieuw. Hij was opgetogen: zijn moeder was uit haar coma ontwaakt en ik kon haar in het ziekenhuis bezoeken.

Waanbeelden

Ik zal dat eerste bezoek in het ziekenhuis nooit vergeten. Marjan had veel pijn, want naast het hoofdletsel had zij ook een gecompliceerde breuk aan haar elleboog en enkel opgelopen. Zij kreeg morfine toegediend en had daardoor – zoals vaker gebeurd – waanbeelden. Zij zag sprinkhanen op de muur zitten en maakte zich boos over het feit dat sprinkhanen niet in een ziekenhuis thuis horen. Haar man stond vrolijk op, liep naar de muur en deed alsof hij sprinkhanen van de muur plukte, en zei tegen zijn vrouw: “ik gooi ze uit het raam hoor Marjan” met een vette knipoog naar mij. Ik lachte er ook om, maar Marjan bleef boos.

Woedeaanval 

Ik heb het echtpaar zo’n anderhalf jaar bijgestaan in de afwikkeling van de letselschadezaak. Het viel mij op, dat beiden het heel moeilijk hadden. Marjan had, zoals zo vaak voorkomt bij hersenletsel, een karakterverandering ondergaan. Terwijl zij vóór het ongeval altijd vrolijk was en vol initiatieven zat, had zij na het ongeval vaak last van woedeaanvallen en had meestal weinig zin om iets te ondernemen. Peter vertelde dat het inmiddels al drie keer was voorgevallen dat zij plotseling was vertrokken als zij op bezoek waren bij één van de kinderen. Zij stond dan ineens op en liep de kamer uit. Eerst dacht iedereen nog dat zij even naar de wc was, maar toen zij niet terugkwam, waren zij haar gaan zoeken. Zij bleek gewoon naar huis te zijn gegaan. Op de vraag waarom zij dat had gedaan, antwoordde zij: “ik weet het niet, het was zo druk. Ik was het ineens zat.”

Ook was het al een paar keer voorgekomen dat Marjan plotseling in woede ontstak als zij een spelletje aan het doen waren. Dan kon zij ineens woedend de dobbelstenen door de kamer smijten of het spelbord omgooien en Peter verwijten dat hij vals speelde. Achteraf begreep zij dan ook niet waarom zij zo had gehandeld.

Vreemdelinge

Peter en Marjan hadden het er allebei heel moeilijk mee. Marjan realiseerde zich dat zij was veranderd, maar zij kon er niets aan doen en Peter kende de vrouw niet meer terug, met wie hij al meer dan 40-jaar samenleefde.

In voor- en tegenspoed

Peter vertelde met tranen in zijn ogen dat hij Marjan destijds ten huwelijk had gevraagd juist omdat het zo’n vrolijke vrouw was, die altijd vol zat met gekke ideeën. “Je belooft elkaar dan trouw in voor- en tegenspoed”, zei Peter, “maar dan realiseer je je niet dat je in zo’n uitzichtloze situatie terecht kan komen met z’n tweeën. Marjan is niet meer de Marjan, waarop ik ooit verliefd ben geworden. Maar ik realiseer me dat Marjan er ook niks aan kan doen. Het lastige is dat dit een blijvende situatie is. Het zal niet meer verbeteren of veranderen”.

Ook de partner is slachtoffer

Na de afwikkeling van de zaak is het contact afgesloten. Ik weet niet hoe het nu is met Peter en Marjan. Juridisch is alleen Marjan het slachtoffer van het ongeval. Maar dit voorbeeld toont weer eens heel duidelijk aan dat niet alleen het slachtoffer zelf, maar ook de mensen om het slachtoffer heen, en dan vooral de partner, net zo goed slachtoffer zijn van een ongeval.

 

Boddaert Advocaten